Miernik czy analizator? A może monitor stężenia gazu? Które z nich wzorcujemy i dlaczego? Zapraszamy po garść branżowych informacji.
Miernik gazowy / gazomierz
W języku polskim spotykamy się z pewnymi problemami dotyczącymi prawidłowego nazewnictwa przyrządów pomiarowych służących do oznaczania stężeń. Zdarza się również, że fachowe terminy są niewłaściwie rozumiane lub stosowane. Poniżej krótko wyjaśniamy te kwestie.
„Miernik gazowy” i „gazomierz” to nie to samo. Pierwsze określenie jest skrótem myślowym od „miernik stężenia gazu”. Urządzenie tego typu służy do pomiaru stężenia określonego gazu w mieszaninie gazów. Przykładem takiej mieszaniny jest powietrze, którym oddychamy — składa się ono między innymi z azotu, tlenu i dwutlenku węgla, a także innych gazów.
Miernik może jednocześnie mierzyć stężenie jednego lub kilku gazów, w zależności od jego konstrukcji i przeznaczenia.
Gazomierz natomiast służy do pomiaru ilości gazu przepływającego, na przykład, przez instalację. Najczęściej spotykamy gazomierze przeznaczone do pomiaru przepływu gazów palnych wykorzystywanych w gospodarstwach domowych.
Warto również zwrócić uwagę na różnice w nazewnictwie między językiem polskim a angielskim. W języku angielskim określenie „gas meter” oznacza właśnie gazomierz, a nie miernik stężenia gazu.
Miernik stężenia / analizator / monitor gazów
1. Miernik stężenia gazu
Miernik stężenia gazu służy przede wszystkim do pomiaru.
Jego zadaniem jest określenie, ile danego gazu znajduje się w badanej mieszaninie. Wynik pomiaru jest przedstawiany jako konkretna wartość, np. w ppm, % obj. czy % LEL.
Przykład: miernik mierzy stężenie CO₂ w powietrzu i wskazuje 850 ppm.
Miernik może mierzyć jeden lub kilka gazów jednocześnie. Sam fakt, że urządzenie mierzy kilka gazów, nie czyni go jeszcze analizatorem.
Najważniejsza funkcja: pomiar stężenia.
2. Analizator gazu
Analizator gazu służy do analizy składu gazu lub mieszaniny gazów.
W porównaniu z prostym miernikiem jego rola jest szersza. Analizator może określać zawartość wielu składników mieszaniny, przetwarzać wyniki i dostarczać informacji potrzebnych do oceny badanego procesu lub medium.
Przykładowo analizator spalin może jednocześnie określać zawartość O₂, CO, CO₂, NO oraz innych składników.
Analizatory są często stosowane w laboratoriach, kontroli procesów technologicznych, energetyce czy analizie spalin.
Najważniejsza funkcja: analiza składu.
3. Monitor gazu
Służy przede wszystkim do ciągłego lub okresowego nadzorowania stężenia gazu i informowania o wystąpieniu określonego zagrożenia lub przekroczeniu wartości granicznej.
Monitor może oczywiście mierzyć stężenie — i zazwyczaj właśnie to robi. Różnica polega na tym, że pomiar nie jest jego jedynym celem. Urządzenie ma przede wszystkim pilnować określonych warunków.
Dlatego monitor gazu może np.:
- stale kontrolować atmosferę,
- monitorować jeden lub kilka gazów,
- sygnalizować przekroczenie ustalonego progu,
- uruchamiać alarm dźwiękowy lub optyczny,
- rejestrować wyniki,
- przekazywać informacje do systemu nadrzędnego.
Przykładem może być przenośny monitor używany przez pracownika w przestrzeni zamkniętej. Urządzenie mierzy stężenie tlenu, gazów palnych i gazów toksycznych, ale jego podstawowym zadaniem jest ostrzec użytkownika, gdy warunki staną się niebezpieczne.
Najważniejsza funkcja: monitorowanie i ostrzeganie.
Rozróżnienie na miernik, analizator czy monitor stężenia gazu nie ma wielkiego znaczenia. Liczą się stan techniczny urządzenia oraz świadomość użytkownika, że od prawidłowości jego wskazań może zależeć bezpieczeństwo ludzi i instalacji. Urządzenia służące do pomiaru, monitorowania lub ostrzegania przed niebezpiecznym stężeniem gazów powinny być okresowo poddawane odpowiednim czynnościom kontrolnym. W zależności od rodzaju i zastosowania urządzenia może to obejmować wzorcowanie, sprawdzenie lub regulację.
Nie wiesz jakiej usługi wymaga Twoje urządzenie? Skontaktuj się z nami.
Czym jest wzorcowanie?
Wzorcowanie analizatorów gazu, to proces sprawdzania dokładności tych urządzeń. Celem wzorcowania jest zapewnienie wiarygodności pomiarów stężenia substancji chemicznych w powietrzu. Analizatory gazów toksycznych używamy do monitorowania obecności substancji, które mogą być szkodliwe dla zdrowia ludzkiego nawet w niewielkich ilościach. Substancje te obejmują takie związki jak: tlenek węgla (CO), tlenki azotu (NOx), tlenek azotu (NO), dwutlenek azotu (NO2), dwutlenek siarki (SO2) czy dwutlenek węgla (CO2). Oczywiście na tych wymienionych lista szkodliwych substancji się nie kończy. Istnieje bardzo wiele substancji, które mogą być toksyczne lub drażniące dla dróg oddechowych.
Dlaczego wzorcuje się urządzenia?
Proces wzorcowania analizatorów gazów toksycznych ma kluczowe znaczenie z kilku powodów:
- Zapewnienie bezpieczeństwa:
Dokładność pomiarów stężenia toksycznych gazów jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, mieszkańców oraz ochrony środowiska. Wzorcowanie właśnie temu służy – to zbiór czynności mających na celu sprawdzenie właściwości metrologicznych danego przyrządu. Wzorcowanie polega na porównaniu w ustalonych warunkach (w konkretnych punktach wzorcowania) wskazań sprawdzanego przyrządu z wskazaniami odpowiedniego wzorca pomiarowego. - Odniesienie do przepisów:
Wiele regulacji dotyczących jakości powietrza określa limity emisji toksycznych gazów, których wartości powinny być dotrzymane. Wyniki wzorcowania analizatorów gazów mają istotny wpływ na podejmowanie merytorycznych decyzji (np. poprzez uwzględnienie wartości błędu pomiaru w końcowych wynikach). - Skuteczne działania w sytuacjach kryzysowych:
Awariom lub wypadkom często towarzyszy wydzielanie gazów toksycznych. Pomiary ich stężenia są niezbędne do skutecznego zarządzania kryzysem i podejmowania decyzji w sprawie działań ratunkowych.
Zapraszamy do zapoznania się z zakresem oferowanych usług. (kliknij po więcej)